Yöntem
Neden iki çizgi?
Hayatın hakkındaki genel hissin ile tek tek hatırladığın olaylar her zaman aynı şeyi söylemez. Bu fark, kendin hakkında en çok şey öğrenebileceğin yerdir.
Nasıl hesaplıyoruz?
- 1
Önce his, sonra olaylar
Hissettiğin çizgiyi olayları puanlamadan önce çizersin ve puanlarken görmezsin. Böylece iki ölçüm birbirini kirletmez.
- 2
Takvim hatırlamayı kolaylaştırır
Beşer yıllık dönemler ve yaşam alanlarından oluşan bir ızgara kullanırız. Ipuçları, zihninin bir olaydan diğerine geçmesi için var.
- 3
Herkes aynı ölçekle puanlar
Her olay için o günkü duygu (−3 ile +3), ağırlık (1 ile 5) ve etki süresi seçilir. Her puanın sözlü bir karşılığı vardır.
- 4
Olaylar çizgiye dönüşür
Her olayın gücü, duygu ile ağırlığın çarpımıdır. Etki olay yaşında başlar ve seçilen süreye göre söner. Üst üste binen etkiler toplanır ve ölçeğe sığdırılır.
- 5
Fark ölçülür
Olay yazılan dönemlerde iki çizginin benzerliği, ortalama farkı ve en çok ayrıştığı dönem hesaplanır. His güçlü olduğu halde olay yazılmayan dönemler ayrıca işaretlenir.
Formül
güç = (duygu ÷ 3) × (ağırlık ÷ 5)
çizgi(yaş) = 5 × tanh( 1,2 × Σ güç × e−(yaş − olay yaşı) ÷ τ )
τ etki süresine göre seçilir: günler 0,1 yıl, aylar 0,5 yıl, 1-2 yıl için 1,5 yıl, yıllarca için 5 yıl. Bu sabitler bizim tasarım kararımızdır, ampirik olarak kalibre edilmemiştir.
Dürüst olmak gerekirse
- Bu doğrulanmış bir psikolojik test değil. Araştırmalardan esinlenen bir öz değerlendirme egzersizi. Geçerlik ve güvenirlik çalışması henüz yapılmadı.
- Olay çizgisi “gerçek” çizgi değil. O da senin hatırladığın ve puanladığın şeylerden çıkıyor. Yalnızca daha ayrıntılı bir hatırlama. Fark, birinin yanlış olduğunu göstermez.
- Az olayla sonuç kırılgan. Benzerlik skoru az sayıda olayla kolayca değişir. Ne kadar çok olay, o kadar anlamlı.
- Tanı koymaz. Kendini iyi hissetmiyorsan bir uzmana başvurmak bu egzersizden daha değerlidir.
Neyi nereden aldık?
Takvimle hatırlama
Zaman ve yaşam alanlarından oluşan takvimler, geçmişe dönük bildirimlerin doğruluğunu bazı konularda artırıyor. Bir çalışmada takvimdeki bildirimler ile üç yıl önceki bildirimler arasında en az yüzde 90 uyum bulunmuş.
Freedman ve ark., Life History CalendarBelli, Calendar Methods Study
Kişisel puanlama
Life Experiences Survey, olayları herkes için sabit ağırlıkla saymak yerine kişinin −3 ile +3 arasında kendi puanını vermesini kullanır. Olumlu ve olumsuz etkiyi ayrı ayrı ele alır. Biz yalnızca bu puanlama biçiminden esinlendik; ölçeğin maddelerini kullanmıyoruz.
Ağırlık
Bazı olaylar kimliğimizin ve yaşam öykümüzün dönüm noktası olur. Olay Merkeziliği Ölçeği bunu kimlik ve dönüm noktası kavramlarıyla inceler. Ağırlık ölçeğimiz bu fikirden yola çıkar, ama aynı ölçek değildir.
Berntsen ve Rubin, 2006, Behaviour Research and Therapy
Neden süre soruyoruz?
İnsanlar bir deneyimi geriye dönük değerlendirirken süresini büyük ölçüde ihmal edip zirve ve bitişe bakma eğiliminde. Bu yüzden süreyi ayrıca soruyoruz. Etkinin yalnızca sınırları belli deneyimlerde güçlü olduğunu da not edelim.
Fredrickson ve Kahneman, 1993Zirve-son etkisi meta analizi, 2022
Etkinin sönmesi
Uzun süreli panel verileri, insanların birçok olaya zamanla uyum sağladığını, ama işsizlik gibi bazılarına tam uyum sağlamadığını gösteriyor. Bu yüzden herkese tek bir sönme hızı vermek yerine süreyi sana soruyoruz.
Bugünkü bakış
Olumsuz anıların duygusu olumlulardan daha hızlı söner. Yaşam öykülerinde kötü bir olaydan iyi bir sonuç çıkaran anlatılar da iyi oluşla birlikte görülüyor. Bu ilişki nedensel değil, korelasyoneldir. O yüzden “bugün nasıl görüyorsun” sorusunu ayrı tutuyoruz.
Genel his ve tek tek olaylar
Bir modele göre uzun dönemleri değerlendirirken olayları tek tek hatırlamak yerine genel inançlarımıza dayanırız. Bu, iki çizgiyi karşılaştırma fikrimizin temeli. Ancak bu kayma her çalışmada net biçimde tekrarlanmadı; bunu kesin bir bulgu gibi sunmuyoruz.
Robinson ve Clore, 2002Walentynowicz, Schneider ve Stone, 2018
Hayat çizgisi
Çizgi çizerek yaşam öyküsü anlatma, geçmişi ve beklenen geleceği birlikte ele alan bir araştırma yöntemi olarak kullanılıyor. Aynı çalışmalar yaşlı yetişkinlerin 10-30 yaş arasını orantısız çok hatırladığını gösteriyor. Bu yüzden olayların bir yerde yığılırsa sana söylüyoruz.
Ölçeğin uçları ve gelecek
Cantril merdiveni kişinin en iyi ve en kötü hayatını kendisinin tanımladığı bir ölçek kullanır ve bugünün yanında beş yıl sonrasını da sorar. Üç gelecek rotamız ise tek bir plan yerine birden çok beş yıllık plan çizdiren Odyssey Plan fikrine yakındır.
Liderlik ve girişimcilik programları
Hayat çizgisi ve zor dönemlerin üzerine konuşmak, Bill George'un otantik liderlik çalışmalarında merkezde. Girişimcilik programlarında da beşer yıllık yaşam profili formları kullanılıyor. En iyi anlardan güçlü yönleri çıkarma fikri Reflected Best Self egzersizine yakındır.
Bill George, Wharton söyleşisiReflected Best Self, Michigan Ross